Cách để phòng tránh và giảm thiểu nguyên cơ vi nhựa vào cơ thể là đun sôi nước trước khi sử dụng, không hâm/đun nóng thức ăn trong nhựa, thay đồ dùng bếp nhựa bằng vật liệu an toàn,… Vi nhựa len lỏi vào cơ thể chủ yếu qua nước uống, thức ăn nóng trong nhựa, thực phẩm chế biến và bụi không khí – ước tính hàng nghìn hạt/năm. Không tránh hết được, nhưng các thay đổi nhỏ có thể giảm đến 90% lượng nạp (theo nghiên cứu 2025 về nước đóng chai và đun sôi).
Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn các cách để hạn chế nạp vi nhựa vào cơ thể, đồng thời giản đáp cho bạn băn khoăn có nên từ bỏ sản phẩm nhựa không.
Đun sôi nước trước khi sử dụng – giảm 90%
Nghiên cứu tại Trung Quốc 2025 (và áp dụng ở VN) cho thấy đun sôi nước máy, đặc biệt nước cứng giàu khoáng trong 5-10 phút rồi để nguội và lọc đơn giản có thể giảm đến 90% vi nhựa, các hạt nano plastic cực nhỏ.
Khi đun sôi, canxi cacbonat (CaCO3) trong nước cứng kết tủa thành cặn khoáng (incrustants), “bắt dính” và kéo theo vi nhựa lắng xuống. Sau đó, lọc loại bỏ cặn này, giúp nước sạch hơn.
Hướng Dẫn Quy Trình Chi Tiết:
- Chuẩn Bị Nước Máy: Lấy nước máy từ vòi, nếu nước có mùi clo, để lắng 30 phút trước.
- Đun Sôi: Đổ nước vào nồi inox hoặc thủy tinh. Đun sôi mạnh trong 5-10 phút.
- Để Nguội: Tắt bếp, để nước nguội tự nhiên 10-20 phút (đừng khuấy mạnh để cặn lắng xuống).
- Lọc Cặn: Dùng vải sạch hoặc filter cà phê giấy để lọc chậm
Kết quả: Nước sạch hơn, có thể uống ngay hoặc trữ trong bình inox/thủy tinh.
Không hâm/đun nóng thức ăn trong nhựa
Hâm nóng thức ăn trong hộp nhựa bằng lò vi sóng hoặc đổ nước sôi vào chai/hộp nhựa có thể giải phóng hàng triệu đến hàng tỷ hạt vi nhựa và nano nhựa chỉ trong vài phút. Nhiệt độ cao làm bề mặt nhựa phân hủy nhanh, đặc biệt với hộp cũ, mòn hoặc không ghi rõ “microwave safe”.
Khi cần hâm nóng thức ăn hãy dùng: Chuyển sang hộp chịu nhiệt thay thế: Hộp thủy tinh hoặc sứ, inox hoặc nồi nhỏ inox
Chỉ cần 30 giây – 1 phút chuyển từ hộp nhựa sang hộp chịu nhiệt là đã tránh được nguồn nạp lớn. Ở nhà: Dùng chén sứ có sẵn trong tủ.
Đi làm/mua ngoài: Mang hộp inox nhỏ hoặc nhờ quán đổ vào tô sứ.
Thay đồ dùng bếp nhựa bằng vật liệu an toàn – thớt gỗ, nồi inox/gang
Thớt nhựa (đặc biệt loại rẻ tiền) khi bị mòn, trầy xước hoặc dùng dao mạnh sẽ giải phóng hàng nghìn hạt vi nhựa nhỏ vào thức ăn mỗi lần cắt. Nghiên cứu từ Đại học Nebraska và báo cáo 2024-2025 cho thấy thớt nhựa cũ có thể thải ra 10.000–100.000 hạt vi nhựa mỗi năm sử dụng, dễ lẫn vào rau củ, thịt cá. Tương tự, chảo chống dính (lớp PTFE) khi trầy xước hoặc quá nhiệt sẽ bong tróc lớp phủ, dẫn đến vi nhựa lẫn vào món ăn.
Cách chuyển sang vật liệu an toàn:
- Chuyển sang thớt gỗ (gỗ cao su, gỗ xoan đào) hoặc bamboo (tre ép) – không phân rã, tạo vi nhựa, kháng khuẩn tự nhiên nếu rửa sạch.
- Nồi/chảo: Chọn inox – bền, chịu nhiệt cao, không rò rỉ hóa chất.
Phải sử dụng đồ nhựa hàng ngày thì thế nào là an toàn?
Để giảm thiểu rủi ro giải phóng vi nhựa và hóa chất do dùng các sản phẩm nhựa hàng ngày, bạn nên cách chọn đúng loại nhựa cho đúng mục đích, dùng đúng cách và thay thế kịp thời khi sản phẩm đã đến tuổi thọ khuyến cáo. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết, dễ áp dụng ở Việt Nam:
- Chỉ dùng nhựa chất lượng cao (mã 2 HDPE, 5 PP) cho lạnh/ấm nhẹ (hộp đựng thức ăn, bình nước).
- Không đặt vào lo vi sóng hay đun sôi trừ khi ghi “microwave safe”
- Không tái dùng chai PET nhiều lần, tối đa chỉ nên dùng một lần – tái dùng 2–3 lần
- Không để nhựa tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời lâu
- Không rửa nhựa bằng nước quá nóng (>60°C)
- Không dùng nhựa đựng thực phẩm dầu mỡ lâu ngày
- Ưu tiên nhãn “BPA-free”, “phthalate-free” nếu có
Có nên bỏ hoàn toàn đồ nhựa dùng một lần không?
Có – nên bỏ dần các đồ nhựa dùng một lần như túi ni-lông, ly xốp (hộp xốp takeaway), ống hút nhựa, thìa/dĩa nhựa, bao bì mỏng… vì đây là nguồn lớn gây ô nhiễm vi nhựa và nano nhựa. Chúng dễ vỡ vụn dưới tác động môi trường (ánh nắng, sóng biển, gió), khó tái chế thực tế (tỷ lệ tái chế toàn cầu chỉ khoảng 9%), và phân hủy thành vi nhựa xâm nhập chuỗi thức ăn, ảnh hưởng sức khỏe con người.
Tuy nhiên, không cần cực đoan bỏ hoàn toàn ngay lập tức tất cả đồ nhựa. Các loại nhựa bền như PP hoặc HDPE dùng lâu dài như hộp đựng thực phẩm tái sử dụng, chai nước, ống hút vẫn an toàn nếu dùng đúng cách, không hâm nóng hoặc tái sử dụng quá mức.
Nhựa Vĩ Hưng là doanh nghiệp chuyên cung cấp giải pháp toàn diện gồm: cung cấp hơn 600 sản phẩm thuộc các nhóm: Nhựa gia dụng, Nhựa công nghiệp kỹ thuật cao, Bao bì thực phẩm và Linh kiện. Với quy trình sản xuất khép kín sử dụng nhựa chính phẩm và đạt chuẩn ISO 9001:2015, HACCP, là đối tác của Pepsi, Coca-Cola, Nestlé.
