Các loại nhựa không an toàn chủ yếu là những loại có thể giải phóng hóa chất độc hại (như BPA, phthalates, styrene) khi tiếp xúc với nhiệt, axit, hoặc sử dụng lâu dài, dẫn đến nguy cơ ung thư, rối loạn nội tiết, vô sinh, hoặc ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Ba loại nhựa chính không an toàn là: PVC (số 3), PS (số 6), và PC/Other (số 7). Những loại này thường được dùng trong sản phẩm rẻ tiền nhưng không phù hợp cho thực phẩm hoặc đồ dùng hàng ngày.
Khi phải sử dụng các loại nhựa này hàng ngày, cần:
- Tránh đựng hoặc hâm thực phẩm ở nhiệt độ trên 70-80°C
- Không tiếp xúc với đồ chua hoặc dầu mỡ
- Không sử dụng trong lò vi sóng trừ khi có nhãn chịu nhiệt cụ thể
- Giảm tái sử dụng lâu dài bằng cách thay mới khi sản phẩm bị mòn hoặc trầy xước.
Nhóm nhựa số 3 – PVC (Polyvinyl Chloride)
Nhóm nhựa số 3 là PVC, một loại nhựa mềm dẻo, bền bỉ với giá thành thấp và được nhận biết qua ký hiệu tam giác chứa số 3 hoặc chữ V dưới đáy sản phẩm.
Loại nhựa này thường được sử dụng cho các sản phẩm như màng bọc thực phẩm, túi nilon dày, ống nước, đồ chơi trẻ em giá rẻ, chai dầu gội hoặc xà phòng, áo mưa, sàn nhà và dây điện, trong đó ở lĩnh vực gia dụng nó phổ biến trong hộp đựng thức ăn giá rẻ hoặc túi đựng thực phẩm.
Sự gây hại của PVC xuất hiện chủ yếu khi:
- Tiếp xúc với nhiệt độ trên 70-80°C
- Chứa đựng axit như nước chanh hoặc giấm, dầu mỡ
PVC giải phóng chất làm mềm và có thể kèm BPA khi gặp các điều kiện trên, gây rối loạn hormone, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, tăng nguy cơ ung thư, hen suyễn, với mức độ nguy hiểm cao hơn ở trẻ em do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.
Nhóm nhựa số 6 – PS (Polystyrene)
Nhóm nhựa số 6 là PS, một loại nhựa cứng giòn hoặc dạng xốp như foam hay styrofoam, có trọng lượng nhẹ và được nhận biết qua ký hiệu tam giác chứa số 6 dưới đáy sản phẩm.
PS thường được sử dụng cho các sản phẩm như hộp xốp đựng cơm hoặc thức ăn nhanh, cốc cà phê dùng một lần, khay đựng thịt trong siêu thị, ống hút, đĩa nhựa giá rẻ, khay đựng trứng, trong đó ở lĩnh vực gia dụng nó phổ biến trong hộp mì ăn liền hoặc đồ dùng picnic.
Sự gây hại của PS xuất hiện chủ yếu khi tiếp xúc với nhiệt độ trên 70-100°C hoặc thực phẩm nóng chứa dầu mỡ
PS giải phóng styrene được Tổ chức Y tế Thế giới phân loại là chất gây ung thư, gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh với triệu chứng mệt mỏi và chóng mặt, tăng nguy cơ ung thư phổi hoặc vú, rối loạn hormone.
Nhóm nhựa số 7 – PC/Other (Polycarbonate và các loại khác)
Nhóm nhựa số 7 là PC/Other, một loại nhựa cứng, trong suốt và bền bỉ, bao gồm polycarbonate cùng các biến thể như ABS hoặc SAN, được nhận biết qua ký hiệu tam giác chứa số 7 dưới đáy sản phẩm và đôi khi không có ký hiệu rõ ràng.
Nhóm nhựa này thường được sử dụng cho các sản phẩm như bình nước lớn dung tích 5-20 lít, hộp đựng sữa chua hoặc mì ăn liền, bình sữa trẻ em kiểu cũ, kính mắt, vỏ CD hoặc DVD, thùng chứa hóa chất, trong đó ở lĩnh vực gia dụng nó phổ biến trong chai nước tái sử dụng giá rẻ hoặc hộp đựng thức ăn.
Sự gây hại của PC/Other xuất hiện chủ yếu khi:
- Tiếp xúc với nhiệt độ cao
- Sử dụng kéo dài hoặc bề mặt bị trầy xước
Nhóm nhựa số 7 giải phóng BPA ở mức cao, gây vô sinh, béo phì, ung thư vú hoặc tuyến tiền liệt, rối loạn phát triển ở trẻ em, vấn đề tim mạch.
Cần chú ý gì khi phải sử dụng các nhóm nhựa nguy hại hàng ngày?
Khi phải sử dụng các nhóm nhựa nguy hại như số 3, 6 hoặc 7 hàng ngày do hạn chế lựa chọn, cần:
- Kiểm tra kỹ ký hiệu và nhãn sản phẩm trước khi mua hoặc sử dụng để xác định chính xác loại nhựa và các cảnh báo liên quan
- Không đựng hoặc hâm thực phẩm nóng, đồ chua chứa axit, dầu mỡ
- Không sử dụng trong lò vi sóng trừ khi có biểu tượng chịu nhiệt cụ thể để tránh biến dạng và ngấm độc tố
- Không để nhựa tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời kéo dài hoặc sử dụng lâu dài
- Đối với trẻ em hoặc phụ nữ mang thai, cần tránh hoàn toàn các nhóm này
- Ưu tiên giải pháp thay thế bằng nhựa số 2 hoặc 5 như PP và HDPE, hoặc chuyển sang vật liệu không độc như kính, inox, thủy tinh cho đồ dùng hàng ngày
Xem thêm các bài viết:
