Nhựa ABS (Acrylonitrile Butadiene Styrene thuộc nhóm nhựa số 7) là loại vật liệu nhựa nhiệt dẻo có màu trắng ngà hoặc trắng đục được ứng dụng phổ biến trong sản xuất đồ gia dụng như vỏ máy hút bụi, máy xay sinh tố, máy ép trái cây hay sản phẩm an toàn cho trẻ em nhờ đặc tính cứng, chịu va đập tốt và giá thành hợp lý. Các tổ chức y tế quốc tế xác nhận nhựa ABS ở trạng thái rắn là vật liệu an toàn cho sức khỏe người dùng, bao gồm cả trẻ em.
Bài viết dưới đây phân tích chi tiết về nhựa ABS, các đặc điểm nổi bật của nó mà người dùng tin dùng và trả lời cho câu hỏi sản phẩm được sản xuất từ nhựa ABS có độc hại không?
Nhựa ABS là gì?
Nhựa ABS (Acrylonitrile Butadiene Styrene) là một loại nhựa nhiệt dẻo có màu trắng ngà hoặc trắng đục (màu ngà voi) ở dạng nguyên sinh chưa qua pha màu có đặc tính cứng, rắn nhưng không giòn, khi cầm trên tay tạo cảm giác chắc chắn và đầm tay.
Đặc điểm nổi bật của nhựa ABS:
- Màu nguyên sinh: trắng ngà hoặc trắng đục (không trong suốt)
- Cảm giác cầm: cứng, chắc tay, đầm tay (cảm giác nặng và rắn, không mềm dẻo)
- Độ cứng: rất cứng, khó bẻ gãy bằng tay (không giòn như nhựa PS, không dẻo như PP)
- Bề mặt: bóng loáng, nhẵn mịn, lên màu đẹp và đều khi nhuộm
- Âm thanh khi gõ: tiếng kêu thanh, trong, vang (giống gõ vào kim loại hoặc gỗ cứng)
- Trọng lượng trong nước: chìm hẳn (tỷ trọng khoảng 1.04–1.06 g/cm³)
- Phản ứng với acetone: bề mặt mềm ra, dính nhớt (dễ kiểm tra bằng tăm bông thấm acetone chà nhẹ)
Nhựa ABS có độc hại không?
Nhựa ABS không độc hại khi sử dụng đúng cách ở trạng thái bình thường (nhiệt độ phòng, không đốt/nung). Các tuyên bố từ y tế cho biết:
- Sản phẩm từ nhựa ABS không thôi nhiễm chất độc, không kích ứng da, không loang màu.
- Không chứa BPA, formaldehyde hay chất gây ung thư rõ ràng
- An toàn khi tiếp xúc da tay lâu dài (vỏ máy tính, chuột, điện thoại, đồ chơi)
Việt Nam: Bộ Y tế cho phép dùng ABS nguyên sinh cho đồ chơi trẻ em và mũ bảo hiểm (yêu cầu an toàn cao).
Quốc tế: FDA (Mỹ) và EFSA (EU) phê duyệt ABS cho tiếp xúc thực phẩm (food-grade ABS), đồ chơi, thiết bị y tế – miễn là đạt chuẩn (không phụ gia độc).
Các sản phẩm nổi tiếng từ nhựa ABS như LEGO chính hãng dùng ABS và đạt chứng nhận an toàn trẻ em toàn cầu.
Nhựa ABS có an toàn để đựng thực phẩm nóng?
Nhựa ABS không an toàn cho thực phẩm nóng (canh sôi, nước sôi >90°C) hoặc lò vi sóng, dù một số loại được FDA phê duyệt cho tiếp xúc thực phẩm ở nhiệt độ thấp.
Trong ngành bao bì, ABS được ứng dụng an toàn với các sản phẩm chứa đồ lạnh, nhiệt độ thấp như làm nắp hộp, khay salad, hộp kem đông lạnh
Ứng dụng phổ biến của nhựa ABS trong đời sống
Nhờ sự cân bằng giữa độ bền cơ học, tính thẩm mỹ và giá thành, nhựa ABS hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống hiện đại.
Đồ gia dụng: Vỏ máy hút bụi, máy xay sinh tố, máy ép trái cây, máy pha cà phê, lò nướng, máy đánh trứng,…
Điện tử: Vỏ tivi, loa, máy in, bàn phím, chuột máy tính, remote điều khiển, ổ cắm điện, công tắc
Đồ chơi trẻ em: Gạch LEGO, khối xếp hình, xe đồ chơi, búp bê, bộ lắp ráp, gậy bóng chày nhựa, khiên chắn,…
Công nghiệp ô tô & xe máy: bảng điều khiển, ốp cửa, tay nắm cửa và các chi tiết ốp trang trí,…
Mũ bảo hiểm & đồ bảo hộ: Vỏ mũ bảo hiểm xe máy, khung mũ bảo hộ lao động, khung kính bảo hộ
Ngành nước và xây dựng: ống dẫn nước, ống gen luồn dây điện và các phụ kiện đường ống
Ứng dụng khác: Hộp đựng dụng cụ, vali, túi xách cứng, case bảo vệ, linh kiện 3D printing
Hướng dẫn phân biệt nhựa ABS thật và giả
Thị trường có nhiều nhựa tái chế kém, pha tạp hoặc nhựa khác giả danh ABS (như PP, PS, PE pha). Dưới đây là các cách kiểm tra nhựa ABS chính phẩm:
| Phương pháp kiểm tra | Nhựa ABS thật (Chính phẩm) | Nhựa kém chất lượng / Nhựa khác |
| Bề mặt và màu sắc | Bóng loáng đều, nhẵn mịn, màu đồng nhất (không loang lổ, không vân lạ) | Mặt mờ đục, màu loang, vân nổi gợn, bề mặt thô ráp hoặc có vết chảy |
| Cảm giác cầm tay | Cứng, rắn chắc, đầm tay (cảm giác nặng và “chất lượng”), không mềm dẻo | Mềm hơn, dẻo dai (như PP), hoặc quá giòn (dễ cảm nhận khi bóp nhẹ) |
| Âm thanh khi gõ nhẹ | Tiếng kêu thanh, trong, vang (giống gõ gỗ cứng hoặc kim loại mỏng) | Tiếng đục, rè, trầm (như nhựa rẻ tiền hoặc tái chế pha tạp) |
| Độ cứng và đàn hồi | Rất cứng, khó bẻ cong bằng tay (hơi biến dạng nếu bẻ mạnh nhưng không gãy ngay), không giòn | Dễ bẻ cong (như PP), hoặc giòn vỡ vụn khi bẻ (như PS tái chế) |
| Trọng lượng cảm quan | Cảm giác nặng hơn so với kích thước (ABS chìm nước nếu thử mảnh thừa) | Nhẹ hơn rõ rệt (như PE/PP nổi nước) |
| Tem/mã/sản phẩm chính hãng | Thường có logo, tem chống giả, mã nhựa (ABS hoặc số 7 – OTHER), chữ nổi/khắc | Không tem, không mã, hoặc tem giả mạo |
So sánh nhựa ABS với các loại nhựa khác (PP, PC)
Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa các loại nhựa giúp người dùng lựa chọn đúng vật liệu cho nhu cầu sử dụng cụ thể.
| Tiêu chí | Nhựa ABS | Nhựa PP (Polypropylene) | Nhựa PC (Polycarbonate) |
| Độ cứng | Rất cứng, rắn chắc. | Dẻo, mềm hơn, khó vỡ nhưng dễ trầy xước. | Cực kỳ cứng và bền (nhựa dùng làm kính chống đạn). |
| Chịu nhiệt | Trung bình (~90°C). | Khá tốt (~130°C – dùng được trong lò vi sóng). | Rất tốt (~140°C). |
| An toàn thực phẩm | Hạn chế (Không khuyến khích đựng đồ nóng). | Rất an toàn (Chuyên dùng cho hộp thực phẩm). | Cần lưu ý BPA (tùy loại). |
| Giá thành | Trung bình. | Rẻ. | Đắt. |
| Ứng dụng chính | Vỏ thiết bị điện, Mũ bảo hiểm, Lego. | Hộp đựng thức ăn, Chai lọ, Bao bì. | Kính mắt, Mái che, Vỏ máy cao cấp. |
Các vấn đề thường gặp khi sử dụng nhựa ABS
Trong quá trình sử dụng, người dùng thường gặp phải một số hiện tượng đặc thù của nhựa ABS. Việc hiểu rõ nguyên nhân giúp chúng ta có giải pháp khắc phục hiệu quả.
Tại sao nhựa ABS bị ố vàng khi để ngoài trời?
Nhiều người dùng nhận thấy vỏ máy lạnh, vỏ xe máy màu trắng làm từ nhựa ABS bị chuyển sang màu vàng ố sau một thời gian sử dụng.
Nguyên nhân nằm: Tia UV phá vỡ các liên kết đôi trong chuỗi Polymer làm nhựa đổi màu (ố vàng) và khiến vật liệu trở nên giòn và dễ gãy vỡ.
Giải pháp khắc phục là sơn phủ lớp bảo vệ chống UV cho sản phẩm hoặc chuyển sang sử dụng nhựa ASA (phiên bản nâng cấp kháng UV của ABS) cho các ứng dụng ngoài trời.
Nhựa ABS in 3D có mùi độc hại không?
Việc hít phải khí từ nhựa ABS in 3D liên tục trong phòng kín có thể gây đau đầu, chóng mặt và kích ứng hô hấp. Do đó, người dùng máy in 3D bắt buộc phải đặt máy ở nơi thoáng khí hoặc sử dụng máy in có buồng kín kèm hệ thống lọc than hoạt tính để đảm bảo an toàn.
XEM THÊM VỀ CÁC LOẠI NHỰA ĐỂ HIỂU VÀ SỬ DỤNG SẢN PHẨM NHỰA AN TOÀN
| Nhựa PE | Nhựa PP | Nhựa PVC | Nhựa PS | Nhựa PET |
| Nhựa ABS | Nhựa PMMA | Nhựa AS | Nhựa TPE |
